काजीमानको आरन पेशा संकटमा, भन्छन् ‘हात मुख जोर्नै समस्या भो’ | Khabarhub Khabarhub
Logo
२० मंसिर २०७६, शुक्रबार

काजीमानको आरन पेशा संकटमा, भन्छन् ‘हात मुख जोर्नै समस्या भो’



रुपन्देही– सैनामैना नगरपालिका– १, निवासी ४९ वर्षीय काजीमान कामीले आरन पेशा गर्न थालेको झण्डै ४२ वर्ष भयो । १३ वर्षको स्कुले जीवनको कलिलो उमेरदेखि आरन पेशामा लागेका कामीले फलामका विभिन्न सामाग्री बनाउँदै आएका छन् ।

बुटवल उप– महानगरपालिका वडा नं. ९ मिलनचोकदेखि देविनगर जाने बाटो छेउमा एउटा सानो छाप्रोमा आरन पेशा गर्दै आएका कामीको पेशा पछिल्लो समय भने संकटमा पर्न थालेको छ । स्थानीय वन सामुदायिकरण भएसँगै फलाम पोल्नका लागि आवश्यक कोइला काट्न नपाउँदा उनको पेशा संकटमा पर्न थालेको हो ।

उनले आरन बनाएको जग्गाको भाडा मासिक ५ हजार रुपैयाँ तिुर्न पर्छ । साथै ११ जना सदस्य रहेको परिवारको खर्च पनि यसै आरानको कमाइले धान्नु पर्दा
निकै सकस परेको उनको भनाई छ । पहिले आफ्ना बाबुको पालामा बालिघरे प्रथा अनुसार आरन चलाएर परिवार पाल्न सजिलो भएपनि अहिले भने समस्या पर्दै गएको उनको भनाइ छ ।

तस्विर : नारायण वली

४२ बर्षदेखि आरन पेशालाई आफ्नो मुख्य पेशा बनाएका कामीले आरनमा काम गर्ने बाहेक अरु सीप नभएकाले पुर्खादेखि चलिआएको पेशालाई निरन्तरता दिँदै आएको बताए ।

आरनबाट राम्रो आम्दानी हुन नसक्दा परिवारको सामान्य आवश्यकता पनि पूरा गर्न नसक्ने अवस्था सिर्जना भएकोमा उनले दुखेसो पोखे ।

जंगलमा कोइला काट्न कडाई गरेसँगै आफ्नो पेशा संकटमा परेको बताउँदै उनले भने, ‘पेशा संकटमा पर्दा पनि आरन चलाउनु रहर नभएर बाध्यता हो । एकदिन घन नकुटे साँझ–बिहान हात मुख जोड्नै समस्या हुन्छ ।’

काजीमान कामी एक प्रतिनिधि पात्र मात्रै हुन् । पछिल्लो समय घन ठोक्नु पर्ने बाध्यता र आरनकै भरमा जीवनयापन गर्नु पर्ने देशभरका थुप्रै आरन व्यवसायीको पेशा संकटमा पर्दै गएको छ ।

फलामलाई तताएर घनले पिट्दा लाग्ने भोक पानी पिएर मेटाउने गरेको अनुभव उनले सुनाए । कामीले फलामलाई पिटेर खुकुरी, खुँडा, बञ्चरो, दाउ, हँसिया, कुटो, कोदालो र ओदान लगायतका सामाग्री बनाउने गरेको बताए । परम्परागत रुपमा यसरी बनाइएको सामग्री बिक्रीबाट आउने रकम नै उनीहरुको मुख्य आम्दानी हो ।

परम्परागत आरन व्यवसाय गर्दै आएका उनीहरुले राज्यबाट आफूहरु अझै उपेक्षित बनेको गुनासो गरे ।

कामीले भने, ‘सरकारी वा गैरसरकारी क्षेत्रबाट सहयोग भए परम्परागत पेशालाई आधुनिक बनाउन सकिन्थ्यो र जसले गरी खाने सहज वातावरण बनाउन सक्थ्यो ।’

स्रोत साधनको अभावमा उनीहरुको पेशा लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ । अहिले सञ्चालनमा रहेका आरन पेशा संकटमा पर्ने हो भने उनीहरुको भान्सामा आगो बल्ने अवस्था बन्द हुने देखिन्छ ।

यो पेशा व्यवसायीक र आर्थिक वृद्धि तर्फ अगाडि बढ्न नसक्दा पछिल्लो समय युवाहरु आकर्षित हुन सकिरहेका छैनन् । यसले उनीहरुमा पेशाप्रति वितृष्णा जाग्न थालेको छ ।

तर, पनि परम्परा जोगाउन मरिहत्ते काजीमान कामीलगायतका आरन पेशा गर्नेहरुको जीवनस्तर भने कहिल्यै माथि उठ्न सकेको छैन । दिनभर फलामको सामाग्री बनाए बापत उनले ३ देखि ८ सय रुपैयाँ कमाउने गरेका छन् ।


भर्खर