नेकपामा प्रचण्डका दुई विकल्प « Khabarhub
Logo
२४ जेठ २०७७, शनिबार

नेकपामा प्रचण्डका दुई विकल्प



सिंगापुरमा उपचारको लागि जाँदा केपी ओलीले सरकारको जिम्मेवारी ईश्वर पोखरेललाई सुम्पेर गए भने पार्टीको जिम्मेवारी अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ लाई दिए । उनले प्रचण्डलाई आफू नहुँदा पनि आवश्यकता अनुसार पार्टीको वैठक राख्न सक्ने म्यान्डेट पनि दिए ।

यसै अनुसार जम्मा एउटा वैठक अध्यक्ष दाहालले राखे । अर्को वैठक राख्ने तयारी भइरहँदा महासचिव विष्णु पौडेललाई ओलीले सिंगापुर बोलाए भने दाहालसँग निकट रहेका वामदेव गौतमलाई पनि सिंगापुर वोलाए ।

अर्थात, पार्टी वैठक राख्नबाट दाहाललाई ओलीले वञ्चित गरे । तर, गत विहीवार असंलग्न राष्ट्रको वैठकमा भाग लिन रुसबाट टुक्रेर बनेको देश अजरवैजानको बाकु जाने बेलामा भने ईश्वर पोखरेललाई कार्यवाहक प्रधानमन्त्री बनाएर गएका ओलीले दाहाललाई कार्यवाहक अध्यक्षको जिम्मेवारी दिएनन् ।

भन्न त एउटा अध्यक्ष नभएपछि अर्को अध्यक्षले स्वत : यो जिम्मेवारी पाउँछन् भनिन्छ, तर अजरवैजान जानु अघि अध्यक्ष ओलीको बोली ख्याल गर्ने हो भने एउटा मात्र अध्यक्षले पार्टी वैठक राख्न सक्दैन भनेर उनले खुलेरै बोलेका छन् । अर्थात दाहाललाई उनले न कार्यवाहक अध्यक्ष बनाए न वैठक राख्ने अधिकार दिए ।

गत शुक्रबार कार्यवाहक प्रधानमन्त्रीको हैसियतमा विराटनगरमा पुगे ईश्वर पोखरेल । पार्टी एकता नहुँदैका तत्कालीन एमालेका महासचिव र हाल नेकपाका स्कूल विभाग प्रमुख समेत रहेका पोखरेलको यो भ्रमण निकै गहिरो अर्थ दिने खालको बन्यो । उनी भन्दा पछि पछि नेकपा कै अध्यक्ष दाहाल पनि सोही भूमिमा पाइला टेक्दै थिए ।

केही न केही मुलुक हल्लाउने प्रतिक्रिया दिने बानी तत्कालीन काग्रेस सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालाले पारेकै थिए । यसैले विराटनगरमा प्राय भिआइपी नवोली हिँड्दैनन र यहाँका पत्रकारले यत्तिकै पनि छाडदैनन् भन्ने मान्यता छ । शुक्रबार पनि यस्तै भयो । पोखरेलले भने–पुष्पकमल दाहालजीसंग प्रधानमन्त्री आलोपालो साटाफेर गर्ने कुनै सहमति भएको थाहा छैन । यदि त्यस्तो सहमति छ भने कहाँ छ ल्याउनुस्, देखाउनुस् ।

झट्ट सुन्दा पत्रकारलाई सहमति पत्र कहाँ छ ल्याउनुस् भने जस्तो लागेपनि खासमा यो पत्र सार्वजनिक गर्न पोखरेलले अध्यक्ष दाहाललाई चुनौती दिएका हुन् । खासमा कम्युनिस्ट पार्टी एकताको क्रममा दुई अध्यक्ष केपी ओली र पुष्पकमल दाहालको बीचमा दुई जना साक्षी जनार्दन शर्मा र विष्णु पोडेल बसेर पाँच बुँदे लिखित सहमति भएको थियो ।

आम जनतालाइ जस्तै यो कुरा एमालेका तत्कालीन महासचिव पोखरेललाई थाहा नहुने कुरा भएन । किनभने यो त्यही दस्तावेज हो जसले पोखरेलको हुँदाछँदाको महासचिव पद खोसेको थियो ।

तर पनि उनले सहमति भएको छैन भने । यो कुरा उनले त्यतिबेला बोलेका छन् जतिवेला प्रधानमन्त्री केपी ओलीले चुनौतीको शैलीमा दाहाललाई कसैले धम्क्याएको भरमा प्रधानमन्त्री पद दिन सकिन्न भनेर ठाडो जवाफ सार्वजनिक सञ्चार माध्याम मार्फत फर्काएका थिए ।

यो त भयो नमिठो कुरा । उनले सोही ठाउँमा केही मिठा कुरा पनि गरेका छन् । उनले भनेका छन्– अध्यक्षहरुको बीचमा कुनै विमति छैन, भेटघाट भइरहेको छ । मिलेर काम पनि गरिरहनु भएको छ ।

भनिन्छ– सत्यले जुत्ताको तुना बाधुञ्जेलसम्ममा झुठले आधा पृथ्वीको परिक्रमा गरिसकेको हुन्छ । पोखरेलको अभिव्यक्ति फैलिसकेको थियो । ११ बजे पुग्नुपर्ने अध्यक्ष दाहाल विमान ढिलो भएकोले साढे १२ बजे मात्र विराटगर एयरपोर्ट पुगे । विहानै पोखरेलले माहौल तताएर छाडेको विराटगरमा पत्रकारहरु दाहाललाई कुरेर बसिरहेका थिए । तर, दाहाल पटक्कै बोलेनन् । कतिसम्म बोलेनन भने नेकपाका मोरङ जिल्ला अध्यक्ष विनोद ढकालले पत्रकार कुरेर बसेका छन्, केही त बोल्नुपर्ला भन्दा समेत उनी केही नबोली गाडी चढेर हिँडे ।

बरु, विराटगरको चियापान कार्यक्रममा पुगेर उनले आफु पनि ओरिजिनल माओवादी नभएको बताए । प्रचण्डको जवाफ भुइमा खस्न नपाउदै २१ बर्ष सहयात्रा गरेका डा.बाबुराम भटटराईले जवाफ फर्काए– अब तपाईं डुप्लिकेट कम्युनिस्ट हो कि भन्ने प्रश्न जन्मन थाल्यो ।

अध्यक्ष दाहाललाई उनकै दलका नारायणकाजी श्रेष्ठसंग निकट युवा नेता जागृत रायमाझीले समेत खुइल्याउन भ्याए । उनले भनेका छन्– पहिलो दश बर्ष सक्कली हुन लाग्यो, दोस्रो दश बर्ष सक्कली भए, तेस्रो ५ बर्ष नक्कली हुन लाग्यो र चौथो दश वर्ष बेजोड नक्कली भए ।

नेकपा अध्यक्ष केपी ओली र पुष्पकमल दाहालको बीचमा मिठो सम्वन्ध छैन । दुवैबीच कति तितो सम्वन्ध छ भन्ने कुरा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिन फिङको नेपाल भ्रमण लगत्तै दुवै अध्यक्षले एकले अर्कोलाइ बोलेको अभिब्यक्तिबाट नै प्रष्ट वुझिन्छ, जुन कुराको चर्चा यसअघिको स्तम्भमा विस्तृत रुपमा गरिसकिएको छ ।

सी नेपालबाट फर्केकै दिनबाट प्रचण्डले ओलीविरुद्ध असन्तुष्टिको फायर खोल्न थालेका थिए । यसबीचमा उनले युद्ध गर्ने देखि कम्युनिष्टहरु एलिट हुँदै गएको सम्म भन्न भ्याए । तर जब पूर्वी नेपालको पहाडी जिल्ला पाँचथर पुगे, उनको बोली परिवर्तन भयो । उनको दायाँ–वायाँ विष्णु पौडेल र सुवास नेम्वाङ्ख थिए ।

अध्यक्ष ओलीसँग असाध्यै निकट रहेका दुई नेता सामुन्ने भएको मञ्चमा उनले अघिल्लो दिन बोलेको भन्दा विलकुल फरक भनाइ राखे । उनले भने, हामी बीच कुनै असमझदारी छैन, मिलेर काम गरेका छौं, एकताको काम अलिकति वाँकी छ, त्यो एक बसाइमा सिध्याउँछौं । उनको यो भनाइपछि प्रचण्ड किन वोली फेरिरहन्छन् ? भन्ने सवाल फेरि पनि खडा भएको छ । के उनी सामुन्ने कस्तो वक्ता वा स्रोता छन्, त्यस्तै वोली वोल्छन् ?

घटनाक्रमको सुक्ष्म विश्लेषण गर्ने हो भने नेकपाका दुई अध्यक्ष यतिवेला पश्चातापको अवस्थामा रहेको वुझिन्छ । पूर्वएमालेका कतिपय चतुर खेलाडीहरु अध्यक्ष दाहाललाई अध्यक्ष स्वीकार गरिरहेका छैनन् । बरु उनीहरु अध्यक्ष दाहाललाई दिमाग बढी चलाउने, स्थिर नहुने, रचनात्मक भन्दा विध्वंशात्मक दिमाग लगाउने भन्दै आन्तरिक गुटको भेलामा ‘भँडुवा’ भन्न थालेका छन् ।

यता, अध्यक्ष दाहालले त वरु एकता नगरेको भए हुन्थ्यो, कम्तिमा एउटा तेस्रो शक्ति त रहन्थें भनेर मुखै खोलेर बोलिसकेका छन् । यसैले कुनै पनि दलमा एकता नगरेको भए हुन्थ्यो भन्ने सोच त्यतिवेला आउछ जब उकुसमुकुस हुन्छ र अघि हिँड्ने वाटो भेटिदैन । प्रचण्ड यतिवेला यस्तै सकसमा देखिन्छन् । झन, कृष्णवहादुर महरा प्रकरण पछि उनी रक्षात्मक अवस्थामा पुगेका छन् ।

पार्टीले सांसद पदबाट पनि राजीनामा देउ भन्दा पनि महरा नदिइकन बसेका छन् । दाहाल कै सल्लाहमा उनी यसरी बसेका हुन् । दाहाल अझै पनि कुन मुडमा छन् भने यदि अदालतबाट महरा दोषमुक्त भएर उम्किए भने सभामुख पद गुमे पनि सचिवालयमा तान्ने सुरमा छन् ।

प्रचण्ड यतिवेला विक्षिप्त र तनावमा देखिन्छन् । उनी यतिधेरै हिँडिरहेका छन् कि गत साता त एकरात झुलेमा पुगेर आराम समेत गरे । तर यसको ठीक विपरित अर्का अध्यक्ष ओली भने रणनीति निर्माणमा छन् । र, उनी सफल देखिएका छन् ।

सरकार सञ्चालमा अपेक्षित परिणाम दिन नसकेपनि ओली पार्टी सञ्चालनमा भने आफु अनुकुलको वातावरण बनाउन सफल भएका छन् । महरा प्रकरणपछि ओलीपक्ष सवल देखिएको छ भने दाहाल पक्ष विक्षिप्त देखिन्छ । र, ओली अहिले दाहालसँग निकट रहेका भनिएका मानिसलाई आफूतिर तानिरहेका छन् । यसमा उनी सफल पनि भइरहेका छन । दाहालसंग नजिक रहेका शक्ति बस्नेतदेखि रामवहादुर थापा बादलसम्म ओलीसंग निकट सम्बन्ध राखिरहेका छन् ।

उता देव गुरुङहरुको आफ्नै शैली छ । उनीहरु दाहालको भर परेर पनि बस्दैनन् र दाहालको चाहना अनुसार पनि चल्दैनन् । यसमाथि दाहालको कोटाबाट मन्त्री भएकाहरुको काम पनि सन्तोषजनक र विवादमुक्त छैन । यसरी संसदीय खुल्ला राजनीतिमा ओलीसंग दाहालको दाल गल्ने देखिन्न ।

कुनै समय प्रचण्ड बाबुरामसंग एकै ठाउँ बसेर काम गरेका मुमाराम खनाल यतिवेला प्रचण्डको हारै हार देख्छन् । उनको विश्लेषणमा अब खुल्ला राजनीतिमा एक्लै चल्न सकिन्न भन्ने निष्कर्षको साथ दाहाल ओलीसंग मिल्न गएका हुन् ।

प्रचण्डका विकल्प

थुप्रै नेता र वौद्धिकहरु अनौपचारिक रुपमा प्रचण्डसंग अब दुई विकल्प रहेको बताउन थालेका छन् ।

एक, नेकपाभित्र सहेर बस्ने, सुदिन कुर्ने ।
दुई, पार्टी व्रेक गर्ने र कांग्रेससँग सहयात्रा गर्ने ।

प्रचण्डले दोस्रो विकल्प पनि खुल्ला नराखेका होइनन् । उनले कांग्रेसको चियापानमा पुगेर यहाँ आउदा सहयात्रीकोमा आएको जस्तो लाग्छ भन्न भ्याइसकेका छन् । तर, यो दिशामा पाइला भने चालिसकेका छैनन् । किनभने पार्टी फुटाउँदा ठूलो द्रोह गरेको आरोप उनले खेप्नुपर्छ भने अर्कोतिर चालिस प्रतिशत सांसद र पार्टी दुवै तिर पुर्‍याउनुपर्ने चुनौती पनि छ ।

प्रचण्डलाई सवैभन्दा ठूलो डर द्न्द्वकालिन मुद्दाको छ । यसकारण उनी यो विषय छिटो टुंगो लगाउन चाहन्छन् । तर, ८ महिनादेखि सत्यनिरुपण आयोगको अध्यक्ष सहितको कार्यसमिति चयनको लागि सिफारिश समिति गठन गरिएको छ, विषय अझै टुंगो लागेको छैन ।

जुनदिन यो मुद्दा टुंगो लाग्छ र आफू अनुकुलको व्यक्ति आयोगको प्रमुख हुन्छ, प्रचण्डले त्यसपछि ओली विरुद्ध धावा बोल्छन् । यति कुरा वुझेरै प्रधानमन्त्री केपी ओली आयोगको अध्यक्ष बनाउनु पर्‍यो भनेर बेला बेलामा वैठक त राख्छन् तर नियुक्ति चाहिँ गर्दैनन् । यहि कमजोर कडीमा खेलेर अध्यक्ष ओली दाहाललाई कजाइरहेका छन् ।

महरा प्रकरणपछि कमजोर देखिएका अध्यक्ष दाहाल यतिवेला भित्रि गोटी पनि चालिरहेका छन् । अध्यक्ष ओलीले धोका दिने थाह पाएपछि उनी नेकपाका बरिष्ठ नेता माधव नेपालसँगको भेटघाटलाई पनि तीव्रता दिइरहेका छन् । तर नेपाल दाहालसंग सशंकित छन् ।

माधव नेपालको बरियता खोसेर झलनाथलाई सिनियर बनाउँदा दाहाल वोलेनन् । यहि मेसोमा नेपालले एक ब्यक्ति एक पदको अवरधाणा ल्याउँदा पनि दाहाल चुप बसे । तर, अहिले दाहाल नेपालसँगको भेटलाई बाक्लो बनाइरहेका छन् । यस्तै हालैको एक भेटमा नेता नेपालले अध्यक्ष दाहाललाई तपाईसंग खुलेर कुरा गर्न पनि डर लाग्छ, कतिवेला ओलीजीसंग मिल्ने हो पत्तै हुँदैन भनेका छन् ।

ओलीको सफलता के हो भने उनले पार्टीभित्र पुष्पकमल दाहाल, माधव नेपाल, झलनाथ खनाल र वामदेव गौतमलाइ एक हुन दिएका छैनन् । दाहालको असफलता के हो भने उनले पार्टी भित्रको असहमत पक्षको नेतृत्वसम्म पनि लिन सकिरहेका छैनन् ।


भर्खर

0