‘यूएईमा काम गर्न जाने नेपालीलाई अधिकार सम्पन्न बनाउँछु’ « Khabarhub

‘यूएईमा काम गर्न जाने नेपालीलाई अधिकार सम्पन्न बनाउँछु’


१४ फाल्गुन २०७५, मंगलबार  

पढ्न लाग्ने समय : 4 मिनेट


0
Shares
  • change font
  • change font
  • change font

संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) नेपालको एक श्रम गन्तव्य हो । यूएई जाने नेपाली कामदारको हक, अधिकार रक्षाका लागि सरकारले पहल कदमी पनि अघि बढाएको छ । नेपालले यूएई सरकारसँग श्रम सम्झौता गरेरै कामदार पठाउने भएको छ । अहिले नेपालबाट यूएईका राजदूतका रुपमा कृष्णप्रसाद ढकाल नियुक्त भएका छन् ।

उनले पनि नेपाल र यूएईको सम्बन्धविस्तारका साथै नेपाली श्रमिकको हक, अधिकार स्थापित गर्दै सम्मानित रोजगारीका लागि पहल गर्ने बताएका छन् । यूएई जानुअघि उनले आफू राजदूत हुँदा गर्ने काम र योजनाको फेहरिस्ता नै सुनाए । पछिल्लो समय भिजिट भिसाका नाममा यूएई जाने नेपाली अलपत्र पर्ने गरेको समस्या सुनेका उनले पहिलो प्राथमिकतामा यही समस्या समाधान गर्ने बताएका छन् ।

राजदूत ढकालले नेपाली श्रमिकका लागि गर्ने काम र उनका भावी योजनाका विषयमा खबरहवकर्मी रमेश भारतीले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंशः

नयाँ जिम्मेवारीसहित यूएई जाँदै हुनुहुन्छ । तपाईंलाई बधाई तथा शुभकामना । यूएई पुगेपछि तपाईको पहिलो मिसन के हुन्छ ?

नेपालीको मुख्य रोजगार गन्तव्य देशभित्र पर्छ यूएई । त्यहाँ धेरै नेपाली कामका साथै अन्य व्यवसाय गरेर बसेका छन् । त्यहाँ रहेका नेपालीको समस्या र हकहीत स्थापित गर्नकै लागि यूएईमा रहेको दूतावासले काम गर्ने हो । मैले नेपालीले यूएईमा भोग्ने समस्यालाई राम्ररी बुझेको छु । केही अध्ययनका क्रममा पनि छु । युएईमा पुगेपछि मेरो पहिलो काम त्यहाँ कार्यरत नेपाली श्रमिकको समस्या र अन्य विषयमा अध्ययन गरी समाधान गर्ने नै हुन्छ । त्यसका लागि त्यहाँ काम गर्ने कामदार र व्यवसाय गर्ने व्यवसायीबीच छलफल गर्नेछु ।

अहिलेसम्मको बुझाईमा यूएईमा नेपालीको अवस्था कस्तो पाउनुभएको छ?

तुलनात्मक रुपमा यूएई राम्रो छ। त्यहाँको सरकारले नेपाली कामदारलाई नै प्राथमिकतामा राखेका छन् । नेपालीको कमाई पनि राम्रै छ ।
थोरै संख्यामा रोजगारीका लागि युएई पुगेका नेपाली कामदारले दुःख पनि पाएका छन् । तर, धेरैको राम्रो छ भन्ने नै मेरो बुझाई हो ।
यूएईमा करिब ३ लाखभन्दा धेरै नेपाली कार्यरत रहेको भन्ने तथ्यांक सुनिएपनि नेपाल सरकारसँग अहिलेसम्म आधिकारिक तथ्यांक छैन । केही नेपाली अवैधानिक रुपमा पनि बसेको पाइन्छ ।

अब सरकारीतहबाट श्रमसम्झौता पनि हुँदैछ? दूतावासको भुमिका कस्तो हुन्छ?

नेपाल सरकारले सन् २००७ मा युएईसँग नेपाली श्रमिक आपूर्ति गर्ने विषयमा एउटा सम्झौता गरेको थियो । त्यसपछि श्रम सम्झौताका कुनै पनि पहल भएको पाइदैन । श्रम सम्झौताका लागि नेपाल सरकारले तोकेको कानुनी दायराभित्र बसेर दूतावासका तर्फबाट श्रम सम्झौताका लागि विषेश पहल र छलफल गरिने छ ।

सरकारले खाडीका देश र मलेसिया जाने नेपाली श्रमिकका हकमा फ्रि भिसा र फ्रि टिकट लागू गरेको छ । सोहीअनुसार नै श्रम सम्झौताका लागि दूतावासले यूएईको सम्बन्धीत निकायसँग छलफल चलाउने छ ।

नेपाली कामदारलाई निःशूल्क यूएई रोजगारीका लागि पठाउने वातावरणको निर्माण दूतावासले बनाउने छ । दूतवासले नेपाल र यूएईमा दुई सरकारलाई जोडने पुलको काम गर्नेछ । अब यूएई पुगेका नेपालीले दुःख पाउँदैनन्।

दूतावासले पीडित श्रमिकको गुनासो सुन्दैन भन्ने उजुरी पनि धेरै आउने गरेका छन्? तपाईं हुँदा कस्तो सम्बोधन हुन्छ?

हिजोका दिनमा के–कस्ता समस्या थिए । म त्यतातिर जाँदिन म नेपालीका समस्याप्रति केन्द्रित भएर काम गर्नेछु । अब नेपाली श्रमिक कार्यरत रोजगारदाता कम्पनीमा दूतावासको उपस्थिति हुन्छ । ढुक्क भए हुन्छ, नेपाली श्रमिक कार्यरत कम्पनीमा राजदूतसहित दूतवासका कर्मचारी आउछन् ।

नेपाली कामदारलाई केही समस्या भए अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक सगठन (आइएलो) को कानुनी प्रक्रियाअनुसार यूएई सरकारसँग सहकार्य गरेर उद्धारका लागि पहल गरिने छ ।

नेपाल सरकारले लागू गरेको फ्रि भिसा र टिकटको सन्देश युएईका रोजगारदाता कम्पनीमा पुराउने काम दूतावासले गर्नेछ । दूतवासका तर्फबाट पाउने सवै सुविधा र सेवा श्रमिकलाई दिन कुनै कन्जुस्याँइ हुने छैन ।

धेरै नेपालीले यूएईका जेलबाट उद्धारको अपिल गरिरहेका छन्? किन जेल पर्छन विदेशमा नेपाली ?

युएईका जेलमा रहेका नेपाली कामदारका बारेमा अध्ययन गर्छु, यो विषयमा सत्यतथ्य नबुझि बोल्नु उपयुक्त पनि हुँदैन। उनीहरुलाई जेलमुक्त गराउन गर्नुपर्ने कुटनीतिक पहल मैले कार्यभार सम्हालेदेखि नै शुरु हुनेछ ।

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय अन्र्तगतको वैदेशिक रोजगार प्रवद्र्धन बोर्डले गत आर्थिक वर्षदेखि विदेशमा कैदी जीवन बिताइरहेका कामदारलाई कानुनी परामर्शका लागि सहयोग पनि शुरु गरेको छ । जसअनुसार कानुनी परामर्शमार्फत् जेल जीवन बिताइरहेका कामदारको उद्धार गर्न सहयोग पुग्ने बोर्डले कामलाई अझ फरकिलो बनाएर लानुपर्छ । यूएईमा धेरै नेपाली कामदारले भिसा नवीकरण नगरी काम गरिरहेका कारण पनि जेलमा पर्ने गरेका छन् भन्ने सुनेको छु । यो समस्याको चाँडै समाधान हुनेछ ।

धेरै नेपाली कामदारले त्यहाँको कानुन विपरित काम गरेको,  नियमहरु नमानेको, अरुको उक्सावटमा लागेर झैझगडा गर्दा जेल परेका घटना पनि छन् । यसको प्रक्रियागत ढंगबाट समाधानको कोशिस हुनेछ ।

युएई सरकारसँग घरेलु महिला कामदारको मानव अधिकार, सुरक्षा, तलब सुविधा र विमाको ग्यारेन्टीका लागी दूतावासले आग्रह गर्नेछ । अब युएईसँग श्रम सम्झौता गर्दा घरेलु महिला कामदारका विषयमा समझदारीमै सबै विषय खुलाइन्छ ।

अवैध रुपमा रहेकालाई स्वदेश फर्काउने योजना कस्तो छ?

पछिल्लो समय नेपाल सरकारले घरेलु महिला कामदार खाडीका देश र मलेसिया जान प्रतिबन्द लगाएको छ । सरकारले आफ्ना नागरिकको सुरक्षाका लागि नै ती देशमा महिला कामदारलाई घरेलु काममा पठाउन प्रतिबन्द लगाएको हो ।

सरकारले २०७३ चैतदेखि महिला कामदार खाडी र मलेसिया जान रोक लगाएको थियो । त्यसपछि राम्रो रोजगारी गरिरहेका धेरै महिला पुनः ती देशमा रोजगारीमा जान्न नपाइने डरले स्वदेश फर्किएका छैन । यो समस्या समाधान गर्न श्रम मन्त्रालयले काम गरिरहेका छ ।

युएई सरकारसँग पनि दूतावासले घरेलु महिला कामदारको मानव अधिकार, सुरक्षा, तलब सुविधा र विमाको ग्यारेन्टी गर्न आग्रह गर्नेछ । अब युएईसँग श्रम सम्झौता गर्दा घरेलु महिला कामदारका विषयमा समझदारीमै सबै विषय खुलाइन्छ ।

दूतावासले अवैधानिक रुपमा बसेर काम गरिरहेका महिला तथा पुरुष कामदारको तंथ्याक संकलन गर्न प्रयास गर्नेछ । त्यसपछि अवैध रुपमा काम गरिरहेका नेपाली कामदारलाई स्वदेश फकाउन पहल गरिने छ । श्रम अवधि सकिएपनि युएईमै काम गरेर बसिरहेका कामदारका लागि विशेष मौका दिन युएई सरकारसँग पहल गरेर समस्याको समाधान खोजिने छ ।

भिजिट भिसामा गएर अलपत्र पर्नेको संख्या पनि बढेको छ। यसको व्यवस्थापन कसरी हुन्छ?

पछिल्लो समय युएई भिजिट भिसामा जाने नेपालीको संख्या बढदो छ । भिजिट भिसामा गएर काम खोज्ने र बस्ने गर्दा धेरै अलपत्र पनि परेका छन् । अलपत्र पर्नेको संख्या बढेकै कारण सरकारले भिजिट भिसालाई केही कडाई पनि गरेको छ ।

म्यानपावर व्यवसायीले नै भिजिट भिसामा पठाएका समस्यामा पर्ने गरेका छन् । यसको समाधानका लागि दूतावासले पहल गर्नेछ । भिजिट भिसाको वास्तविक विकृति पत्ता लगाएर रोक्ने प्रयास थाल्ने छौं । भिजिट भिसाको नाममा ठगी धन्दामा संग्लनलाई कानुनी कारवाहीको दायरामा ल्याइनेछ ।

दुई राष्ट्रबीच व्यवसायिक सम्बन्ध विस्तारको सम्भावना कस्तो छ?

नेपालले धेरै कुरामा सहकार्य गरेर काम गर्नसक्ने सम्भावना देख्छु । यूएईसँग नेपाल सरकारले ठुलो व्यापार गर्न सक्ने सम्भावना छन् । अहिले पनि नेपालले वार्षीक २९ अर्ब १९ करोडको व्यापार गदै आएको छ । नेपालबाट वार्षिक १० करोड रुपैयाँको समान नियात हुदै आएको छ । नियात बढाउन पहल गरिने छ ।

हाल यूएई सरकारले क्यानडा र अफ्रिकी मुलुकबाट कृषिका सामाग्री आयात गदै आएको छ । नेपालबाट कृषिको सामाग्री आयत गर्ने सम्भावना पनि प्रबल छ । नेपालको पानी लैजाने यूएई सरकारको धेरै अघि देखिकै इच्छा हो । यसलाई कार्यान्वयन तहमा लैजान सकिन्छ । यूएई नेपालको श्रमबाट समृद्ध भएको हो, यहाँ नेपाली उत्पादन बेचेर नेपाललाई पनि समृद्ध बनाउनुपर्छ । यी दुई राष्ट्रबीच अरु विषयमा पनि साझेदारी गर्न सकिन्छ ।

प्रकाशित मिति : १४ फाल्गुन २०७५, मंगलबार  २ : ३५ बजे

माओवादी स्थायी कमिटी बैठक बस्दै : पदाधिकारी टुंगो लगाउने

काठमाडौं- पदाधिकारी टुंगो लगाउने दबाबमा परेको सत्तासीन नेकपा माओवादी केन्द्रको

शुक्रबार बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिममा भारी वर्षाको सम्भावना

काठमाडौं – शुक्रबार बिहान गण्डकी र लुम्बिनीमा वर्षा भइरहेको छ

वेस्ट इन्डिजविरुद्ध भारत १० विकेटले विजयी

काठमाडौं– जिम्बावेविरुद्धको पहिलो एकदिवसीय क्रिकेटमा पाहुना टोली भारतले बिहीबार राति

ब्याडमिन्टन टोली भारत जाँदै

काठमाडौं– भरतमा हुने दुई फरक अन्तर्राष्ट्रिय ब्याडमिन्टन प्रतियोगितामा सहभागी हुन

‘गर्भवतीले पहिलो तीन महिना फोलिक एसिड सेवन गर्नुपर्छ’

आजभोलि धेरै खानेकुरालाई अतिरिक्त पोषण तत्त्व थप गरेको पाइन्छ ।