बजेट नहुँदा बनेनन् भूकम्पले भत्काएका विद्यालय « Khabarhub

बजेट नहुँदा बनेनन् भूकम्पले भत्काएका विद्यालय



काठमाडौं– २०७२ साल वैशाख १२ गतेको विनाशकारी भूकम्पले ३२ जिल्लामा ७ हजार ९२३ वटा विद्यालयहरुमा क्षति पुर्‍याएको थियो ।

भूकम्पले क्षति पुर्‍याएको विद्यालयहरुको २१ हजार १७० कक्षाकोठा पूर्ण रुपमा क्षति भएका थिए भने १२ हजार ५२२ कक्षाकोठामा आंशिक रुपमा क्षति पुगेको थियो ।

शैक्षिक संस्थाहरु तहसनहस भएपछि स्थानीय निकायहरुले तत्कालका लागि वैकल्पिक उपायहरु अपनाएर पठनपाठनको व्यवस्था पनि मिलाए ।

लगात्तै राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणको स्थापना भयो । हाल राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण केन्द्रीय आयोजना कार्यान्वयन इकाइले (शिक्षा) विद्यालय पुनर्निर्माण कार्य गरिरहेको छ ।

हालसम्म आइपुग्दा ६० प्रतिशत विद्यालय भवन पुनर्निर्माण सम्पन्न भइसकेको आयोजना कार्यान्वयन इकाइले जनाएको छ ।

भूकम्प गएको ४ वर्ष बितिसकेपनि इकाइले पुनर्निर्माण कार्य थालनी गरेको ३ वर्ष मात्र पुगेको छ । ३ वर्षको अवधिमा पनि सोचेअनुरुप पुनर्निर्माणको काम अगाडि बढ्न सकेको उप आयोजना निर्देशक दिलिप शेखर श्रेष्ठले बताए ।

‘३ वर्षको अवधिमा ४ हजार ४७६ वटा विद्यालय पुनर्निर्माण गरिसकेका छौँ’ उनले भने । साथै ३७० विद्यालय मर्ज भइसकेको उनले बताए ।

पुनर्निर्माण प्राविधिकरणको समयवाधि ५ वर्षको रहेको छ । जसमा सो इकाइले पनि सोही अवधिमा विद्यालय पुनर्निर्माण सक्नुपर्ने छ । काम रफ्तारमा अघि बढेको र २ वर्षभित्र क्षतिग्रस्त सम्पूर्ण विद्यालय पुनर्निर्माण भइसक्ने श्रेष्ठको दाबी छ ।

आर्थिक वर्ष ०७५/७६ सम्ममा क्षतिग्रस्त सम्पुर्ण विद्यालयमा २ देखि ३ कोठासम्मको भवन निर्माणमा लागिपर्ने समेत उनले दावी गरे ।

कोठा आवश्यकता अनुसार बनाउनका लागि अर्को आर्थिक वर्ष कुर्नुपर्ने बताउँदै उनले भने, ‘तत्कालका लागि २ देखि ३ कोठे विद्यालय निर्माण गर्ने छौँ, आर्थिक वर्षमा बजेट आउँछ त्यसपछि आवश्यकता हेरेर कोठा थप्ने छौँ ।’

इकाइले पुनर्निर्माण गरेका विद्यालय तीन मोडालिटिमा आधारित रहेका छन् । जसमा विद्यालय व्यवस्थापन समिति, गैर सरकारी संस्था, निर्माण व्यवसायी रहेका छन् ।

विद्यालय निर्माणका लागि हालसम्म ६५ अर्ब रकम लागेको श्रेष्ठले बताए । निर्माण भइसकेका विद्यालयहरुमा पनि कतिपयमा कोठा थप्नुपर्ने अवस्था पनि रहेको श्रेष्ठको भनाइ छ ।

पिडिआरएफको रिपोर्टअनुसार सम्पुर्ण विद्यालय पुनर्निर्माण सम्पन्न गर्न १ खर्ब १९ अर्ब लागत लाग्ने अनुमान रहेको उनले बताए ।

नेपाल सरकारबाट पर्याप्त मात्रामा बजेट पाउन नसक्दा कतिपय विद्यालयहरु पुनर्निर्माण कार्य रोक्नुपरेको अवस्था रहेको छ ।

साथै डोनर एजेन्सीसँग रकम सम्झौता भएको र धेरैजसो विद्यालयहरु उनीहरुबाटै पुनर्निर्माण भइरहेको बताउँदै उनी भन्छन्, ‘डोनरसँग विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि सम्झौता भएको छ, रकम प्राप्त नभएपनि निर्माण कार्य भने अघि बढिरहेको छ।’

गैरसरकारी संस्था, एनआरए, वैदेशिक स्रोत र नेपाल सरकारबाट ९० अर्ब रकम सुनिश्चित गरिएको छ’ खबरहबसँग कुरा गर्दै उनले भने ।

कुन मोडालिटीले कति गरे ?

विद्यालय पुनर्निर्माणको अवस्था हेर्दा विद्यालय व्यवस्थापन समिति मार्फत ३ हजार ५८३ वटा विद्यालय पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छन् भने १ हजार २२२ विद्यालयहरु निर्माणधीन अवस्थामा रहेका छन् । हालसम्म १५ अर्ब खर्च लागेको र ६ अर्ब खर्च हुने क्रममा रहेको छ ।

त्यस्तै निर्माण व्यवसायी मार्फत १३५ वटा विद्यालयको पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ भने ३३८ विद्यालयहरु निर्माणधीन अवस्थामा रहेका छन् ।

गैरसरकारी संस्था मार्फत ७५८ वटा विद्यालय पुनर्निर्माण सम्पन्न भइसकेका छन् । त्यस्तै २१२ विद्यालय निर्माणधीन अवस्थामा रहेका छन् । त्यसका लागि १० अर्ब रकम लाग्ने अनुमान गरिएको छ ।

के-कस्ता चुनौतीहरु

विद्यालय निर्माणका लागि नेपाल सरकार स्रोतको बजेटमा कमी रहको उनले बताए ।

त्यस्तै कर्मचारीको सरुवा, अनुगमनका लागि साधन स्रोतको कमी, सीपयुक्त कामदारहरुको कमी हुनु, निर्माण सामग्री उपलब्धतामा समस्या र विद्यार्थी संख्या कम भएका विद्यालयहरु निर्माणमा दुविधाजस्ता चुनौतीहरु रहेको इकाईले जनाएको छ ।

प्रकाशित मिति : २९ बैशाख २०७६, आइतबार  ९ : ०६ बजे

नेदरल्याण्ड्सविरुद्ध पाकिस्तानको रोमाञ्चक जित

काठमाडौं । नेदरल्याण्ड्सविरुद्धको पहिलो एकदिवसीय क्रिकेटमा पाकिस्तानले जित हात पारेको

एमाले पाँच एजेण्डा लिएर निर्वाचनमा जाने

काठमाडौँ– नेकपा (एमाले)का उपमहासचिव प्रदीप ज्ञवालीले आफूहरुको पार्टी पाँच एजेण्डा

कर्णालीमा ‘हेल्लो मुख्यमन्त्री’ कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै

सुर्खेत– कर्णाली प्रदेश सरकारले ‘हेल्लो मुख्यमन्त्री’ हटलाइन सेवा सञ्चालनको तयारी

शोधानान्तर घाटा दुई खर्ब ५५ अर्ब

काठमाडौँ– देशभित्र भित्रिनेभन्दा बाहिरिने रकमको मात्रामा वृद्धि भएको छ ।

बाँकेबाट लागुऔषधसहित दुईजना पक्राउ

बाँके– नेपालगन्जको जमुनाह नाकाबाट प्रतिबन्धित लागुऔषधसहित दुईजनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको