प्रतिभाशाली सुजललाई आत्मविश्वासले दिलाएको जीत « Khabarhub

प्रतिभाशाली सुजललाई आत्मविश्वासले दिलाएको जीत



काठमाडौं–कतिपय व्यक्तिहरु प्राकृतिक रुपमा नै अपाङग्ता भएर जन्मन्छन् । तर उनीहरु अन्य व्यक्ति भन्दा फरक देखिन चाहन्छन् । कुनै न कुनै प्रतिभाबाट चर्चित भएकाहरु धेरै छन् जसमध्ये डोटीकी १६ वर्षीया सुजल बम एक हुन् ।

शारीरिक रुपमा अपाङ्गता भएका बालिका तथा अभिभावकका लागि सुजल र उनका अभिभावक एक उदाहरणीय पात्र बन्न सक्छन् । संघर्ष र लगनशीलताले नयाँ पाठ सिकाउँछ भने झैँ समाजमा लुकेका व्यक्तिहरु पनि सुजलको पाठ पढेर बाहिर आउन सक्छन् ।

अझ त्यस्ता अभिभावक जसले सन्तानलाई समय दिन सक्दैनन् र अपाङ्गता भएका सन्तानलाई हेरचाह गर्दैनन् उनीहरुका लागि सुजलको परिवार प्रेरणाको स्रोत बन्न सक्छ ।

सुदूरपश्चिमको डोटी जिल्लामा ०५९ सालमा सुजलको जन्म भयो । जन्मजात नै बोल्न र सुन्न नसक्ने उनी पढ्न र अन्य क्रियाकलापमा भने सबल व्यक्ति भन्दा अब्बल छिन् ।

आखिर चिन्ता लिएर के नै हुन्छ र । भनाइ नै छ ‘हुने हार दैव नटार’ । टेकबहादुर छोरीलाई अन्य व्यक्ति सरह अघि बढाउन तिर लागि परे । कसरी हुन्छ सुजललाई अन्य बालिका जस्तै पढ्न सक्ने, अरुले बोलेका कुरा सहजै बुझ्न सक्ने र आफ्नो कुरा अरुलाई बुझाउन सक्ने बनाउनु थियो

भनाइ नै छ, ‘जुन घरमा नारीको जन्म हुन्छ, त्यहाँ लक्ष्मीको बास हुन्छ’ । जब सुजलले लक्ष्मीका रुपमा बम परिवारमा जन्म लिइन् उनको परिवार निकै खुसी थियो ।

सामान्यतया बालबालिका शिशु अवस्था देखि नै रुने कराउने स्वभावका हुन्छन् । त्यस्तै ७/८ महिनापछि उनीहरु ‘तोतो’ बोल्न थाल्छन् ।

तर सुजल अन्य बालबालिका भन्दा भिन्न स्वभावकी थिइन् । करिब डेढ वर्षसम्म उनको मुखबाट बोली नआएपछि बाबुआमाले उनलाई इन्डियास्थित एक अस्पताल पुर्‍याए ।

सुजलले जीवनभरी बोल्न र सुन्न नसक्ने कुरा जब अस्पतालले सुनायो तब उनीहरु भकानिएँ । उनका बाबु टेकबहादुर भन्छन्, ‘हामीले सोचेकै थिएनौँ, सोच्नै नसकेको कुरा भयो ।’

मनभरी पीडा बोकेर गाउँ फर्किए । छोरीले अब जीवनभरी बोल्न र सुन्न सक्दिनन् भन्ने कुराले उनको परिवारका सबै सदस्यलाई पिरोल्ने गथ्र्यो ।
त्यै पनि झिनो आशा बोकेर उनी सुजलको उपचारका लागि राजधानी आए । ‘टिचिङ अस्प्ताल पनि पुगेँ, तर डाक्टरले उपचार असम्भव छ भन्नुभयो’ उनले सुनाए ।

‘जुन अपेक्षा गरेको थिएँ, त्यो भन्दा विपरीत उत्तर डाक्टरबाट आएपछि मनभरी पीडाको भारी बोकेर पुनः गाउँमै फर्किए’ निराश हुँदै उनले भने ।

समाजले हेर्ने दृष्टिकोण

शहरमा बस्नेहरुको त अपाङ्ग व्यक्तिलाई हेर्ने सोच नराम्रो हुन्छ । त्यसमाथि गाउँको के कुरा । परम्परागत सोच बोकेका पुराना मानिसहरु बस्ने गाउँ न हो । टेकबहादुरलाई समाजले अनेकौ आरोपसम्म लगायो ।

सुजल गर्भमा रहेको समय उनी आमा हीरा शाह कार्यलयकै कामले खप्तड पुगेकी थिइन् । पराम्परागत मान्यता बोकेकाहरु अझै भन्ने गर्छन्, ‘गर्भवती भएको समय मठमन्दिर जाँदा गर्भमा रहेको बच्चा अपाङ्गता जन्मिन्छ’ । यही मान्यता कतिपय समाजमा कायम नै छ । त्यही पीडा हीराले भाग्न बाध्य भइन् ।

समाजले विगतमा उठाएका प्रश्न सम्झिदैँ सुजलका बाबु भन्छन्, ‘बम खानदान मै नभएको सन्तान कसरी जन्मियो भन्ने प्रश्न धेरै पटक उठेका थिए’ । तर हीरा र टेकबहादुर भने समाजको कुरा सुन्न तिर कहिल्यै लागेनन् ।

‘आखिर समाज न हो, कुरा काटि हाल्छ नि, कागले कान लग्यो भनेर हामी कागको पछाडी दर्गुने होइन नि’ उनले भने ।

सांकेतिक विद्यालयमा पुगेपछि

आखिर चिन्ता लिएर के नै हुन्छ र । भनाइ नै छ ‘हुने हार दैव नटार’ । टेकबहादुर छोरीलाई अन्य व्यक्ति सरह अघि बढाउन तिर लागि परे । कसरी हुन्छ सुजललाई अन्य बालिका जस्तै पढ्न सक्ने, अरुले बोलेका कुरा सहजै बुझ्न सक्ने र आफ्नो कुरा अरुलाई बुझाउन सक्ने बनाउनु थियो ।

डोटी जिल्लाकै बुडर भन्ने ठाउँमा सांकेतिक भाषा सिकाउने एक पाठशालामा छारीलाई लिएर गए उनी ।

बोर्डिङमा नर्सरी, एलकेजी, यूकेजी पढाए जस्तै प्रक्रियामा शिक्षक शिक्षिकाले सांकेतिक भाषा सिकाउने गरेको टेकबहादुर बताउँछन् ।

‘बुडरमा १ कक्षासम्म मात्र पढाइ हुन्थ्यो, त्यसपछि सुजललाई अन्तै पढाउने निर्णय लिएँ’उनले सुनेको थिएँ ‘सिन्धुपाल्चोकको बाह्रविसेमा सांकेतिक भाषा सम्बन्धि राम्रो विद्यालय छ रे’ उनले भने ।

डोटीदेखि सिन्धुपाल्चोकसम्म

शैक्षिक अध्ययनका लागि टेकबहादुरले सुजललाई सिन्धुपाल्चोकसम्म पुर्‍याए । त्यहाँ सांकेतिक भाषामै २ वर्ष मात्र पढ्नि उनले । समय समयमा टेकबहादुर छोरीलाई भेट्न डोटीदेखि सिन्धुपाल्चोकसम्म पुग्थेँ ।

छोरीको अध्ययनका बारेमा शिक्षक शिक्षिकाबाट आएको सकरात्मक शब्दले अझ उनलाई सहानुभूति दिने गथ्र्यो ।

त्यो समय सुजल ८ वर्षकी थिइन् । त्यसबेलासम्म उनी सांकेतिक भाषा राम्रैसँग बुझ्ने भइसकेकी थिइन्। सिन्धुपाल्चोकमा सुजलले २ वर्षमात्रै अध्ययन गरिन् ।

कक्षा १ को अध्ययन सकाएर सुजललाइ काठमाडौं ल्याइयो । कक्षा २ बाट उनले ‘केन्द्रीय बहीरा उच्च माध्यमिक विद्यालय’ मा अध्ययन गर्न थालिन् । सानै उमेरदेखि पढ्नमा अब्बल थिइन उनी । निरन्तर मेहनत गर्दै आफुलाई अघि बढाइइन् । अहिले उनी एसइइ परीक्षा दिएर बसेकी छिन् ।

को हुन् सुजल ?

हेर्दा आकर्षक र सुन्दरी सुजल बालकपनदेखि नै सालीन स्वभावकी थिइन् । घरमा टेलिभिजन हेर्ने, गीत सुन्ने र नाच्ने गर्ने गर्थिन् । फुर्सदको समयमा उनी विभिन्न चित्र कोर्ने काम गर्छिन् भने फुटबल खोल्न एकदमै रुचि राख्छिन् ।

विभिन्न पोज दिएर तस्वीर लिन रुचाउने सुजल फेशन सो मा अझ बढि इच्छुक छिन् ।

कसरी पुगिन् ‘मिस्टर एण्ड मिस एइइ २०१९’मा भिड्न

सुजल एसइइको परीक्षा दिएर घर फर्किने क्रममा विद्यालयको अगाडी केही व्यक्तिहरुले विभिन्न प्रकारका पोस्टर बाडिरहेका थिए । त्यसैबीच उनको हातमा पनि पुग्न गयो ‘मिस्टर एण्ड मिस एइइ २०१९’ को तालिम लिने सुचना अथार्त पोस्टर ।

बोल्न र सुन्न नसकेपनि पढ्नलेख्न अब्बल सुजलले घरमा गएर बाबुआमालाई त्यो पोस्टर देखाउँदै भनेकी थिइन, ‘बाबा म पनि यसमा भाग लिन्छु नि, फोन गर्दिनुस् न’ छोरीको यो बचनलाई नकार्न सकेनन् टेकबहादुरले ।

अभिभावको पैसा कमाउने मोहले बालबालिकाहरु बाबुआमाबाट पाउने मायाबाट बञ्चित भइसकेका हुन्छन् । आज हामीले दिएको समय र मायाले बालबालिकाले भोलीको भविष्य बन्छ ।

तर कान नसुन्ने र बोल्न नसक्ने व्यक्ति कसरी प्रतिस्पर्धाका रुपमा जान सक्छन् होला भन्ने कुराले उनको मनमा कौतुहल्ता ल्याउँथ्यो । उनले त्यो दिन स्मरण गर्दै भने, ‘सन्तानको इच्छा पुरा गर्नलाई मैले आयोजक टिमलाई फोन गरेर सोधेको थिएँ’ । शुरुमा आयोजकबाट खासै प्रतिक्रिया नआएको उनले बताए ।

‘छोरीले पटकपटक आग्रह गरेपछि लगातार १ हप्ता त्यही काममा मात्र लागेँ, फरक क्षमता भएका व्यक्तिलाई पनि एक पटक अवसर दिनुहोस् भनेर अनुरोध सम्म गरेँ’ उनले भने ।

त्यसपछि भने आयोजकले सुजललाई ‘मिस्टर एण्ड मिस एइइ २०१९’ मा प्रतिस्पर्धाका लागि समेट्यो । प्रतियोगिताको पहिलो दिन नै आयोजक टिम र दर्शकले सुजलको प्रशंसा गर्न थाले ।

सुजलले आफ्नो कला त्यो मञ्चमा यसरी प्रस्तुत गरिन् जसले गर्दा हेर्नेहरु पनि आश्चर्यजनक भएका थिए ।

सबल व्यक्तिका अगाडी गएर यसरी प्रतिभा देखाउनु सक्नु भनेको जित्नु सरह रहेको सबैबाट प्रतिक्रिया समेत पाए उनले । त्यो सुन्दा टेकबहादुरको मन प्रफुल्ल हुन्थ्यो । बाबु भएकोमा गर्व गर्थे उनी ।

‘मिस्टर एण्ड मिस एइइ २०१९’ को रनर अप हुँदा

सुजल त्यस प्रतियोगितामा भाग लिन जानु नै जित्नु सरह मान्छन् उनका बाबु । ८८ जना सपाङ्ग व्यक्ति प्रतिस्पर्धाका लागि आएका थिए । सुजललाई झट्ट हेर्दा सपाङ्ग जस्तै देखिन्थ्यो तर उनी अरुभन्दा फरक थिइन् ।

सुजलले सांकेतिक रुपमै पनि बाबुसँग भन्ने गर्थिन्, ‘बाबा साथीहरु सबै डराउँछन् तर म कन्फिडेन्स छु, जित्नेछु’ । खुसी हुदै उनी भन्छन्, ‘छोरीले त्यसरी इशारा गर्दा म दंग पर्थे’ ।

शारीरिक रुपमा अपाङ्गता भएका बालबालिकालाई घरमै लुकाएर राख्न हुन्न । उनीहरुको क्षमता अभिभावकले बुझ्न सक्नुपर्छ

आखिर ८४ जना सपाङ्गता प्रतिस्पर्धीलाई उछिनेर उनी पाँचौँ रनर अपको उपाधी जित्न सफल भइन् ।

सोही प्रतियोगितामा आयोजकले उनलाई ‘अर्गनाइजर च्वाइस अवार्ड’ र क्राउनसमेत पाएकी थिइन् । त्यसैगरी सुजलले सोही मञ्चमा ‘मल्टिमिडिया अवार्ड’ र ‘मोस्ट कन्फिडेन्ट अवार्ड’समेत प्राप्त गरिन् ।

विभिन्न क्षमता देखाउन सक्ने सुजलले भविष्यमा आफुलाई कलाकारिता पेशामा लैजाने लक्ष्य राखेकी छिन् ।

सन्तानप्रति गरेको हेरचाह र अन्य अपाङ्गता भएका बालबालिका प्रति गर्ने उनको स्वभावले टेकबहादरले ‘वेस्ट प्यारेन्टस् अवार्ड’ समेत प्राप्त गरे ।

अपाङ्गता बालबालिकालाई अवसर दिनुपर्छ

शारीरिक रुपमा अपाङ्गता भएका बालबालिकालाई घरमै लुकाएर राख्न नहुने ठान्छन् टेकबहादुर । ‘बालबालिकाको इच्छा र चाहना के छ अभिभावकले त्यही अनुसार अगाडी बढाउन सक्नुपर्छ’ उनले भने । सन्तानलाई कसरी सफल बनाउने भन्ने कुरा अभिभावकले निर्धारण गर्न सक्नुपर्ने उनी बताउँछन् ।

आजभोली सबै अभिभावक पैसा कमाउनको पछि लाग्छन् तर बालबालिकाहरु बाबुआमाबाट पाउने मायाबाट बञ्चित भइसकेका हुन्छन् । हरेक बाबुआमाले यो बुझ्न जरुरी छ कि, ‘सन्तानको अभिभावक भइसकेपछि जीउने नै उनीहरुको लागि हो’ उनी भन्छन् ।

‘आज हामीले दिएको समय र मायाले बालबालिकाले भोलीको भविष्य बन्छ भने किन नगर्ने’, उनी भन्छन्,‘बालबालिका कसरी सन्तुष्ट हुन्छन् त्यहीअनुरुप अगाडी बढाउनुपर्छ’ । समाजमा रहेका अपाङ्गता बालबालिकाकालाई यसरी नै बाहिर ल्याउनुपर्ने र त्यसमा अभिभावको मुख्य भूमिका रहने उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित मिति : १८ जेठ २०७६, शनिबार  ९ : २७ बजे

श्रीलङ्कामा इन्धनको अभाव थप जटिल बन्दै

कोलम्बो– समयमा नै पेट्रोलियम पदार्थ खरीद् गर्न आर्थिक अभावका कारण

अमेरिकाका लागि नेपाली राजदूत खत्री र अमेरिकी राष्ट्रपति बाइडेनबीच भेटवार्ता

काठमाडौँ- अमेरिकाका लागि नेपाली राजदूत श्रीधरले राष्ट्रपति जो बाइडेनसँग भेटवार्ता

एकीकृत समाजवादीले मन्त्री परिवर्तनको सूचीमा हेरफेर नगर्ने

काठमाडौं– नेकपा एकीकृत समाजवादीले मन्त्रीमा सिफारिस गरिएका व्यक्तिहरूलाई तत्काल शपथ

काठमाडौँ आइपुगे भारतीय नवनियुक्त राजदूत

काठमाडौँ– नेपालका लागि नवनियुक्त भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तव आफ्नो जिम्मेवारी

राप्रपा नेपाललाई राष्ट्रिय पार्टी बनाउँछौँ : कमल थापा

सुदूरपश्चिम– राप्रपा नेपालका अध्यक्ष कमल थापाले आउने निर्वाचनमा पार्टीलाई राष्ट्रिय